Autor: Joanna Woźniak
Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Katarzyna Kulig
Plaster w żelu na gojenie ran

Rana – definicja i przyczyny
Rana czyli przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek lub ich uszkodzenie pod wpływem działania czynnika uszkadzającego, to dosyć powszechnie występujący problem, który dotyczy wszystkich grup wiekowych. Bardzo często rany, skaleczenia powstają w warunkach domowych, na przykład podczas pracy w kuchni lub też w miejscu pracy, a wśród zawodów szczególnie narażonych należy wymienić: pracowników budowlanych, kucharzy, stolarzy itp.
Skaleczenia i rany często występują w grupie dzieci, do czego niewątpliwie przyczynia się ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej dochodzi w czasie zabaw, wyjazdów czy też prac szkolnych. Większość urazów wydaje się nie stwarzać większego zagrożenia, ale należy pamiętać, że wszelkiego typu zadrapania i zranienia stanowią potencjalną przyczynę zakażeń, gdyż naruszenie ciągłości skóry stanowi wrota przez które do organizmu mogą wnikać drobnoustroje, m.in. bakterie [1-3].
Najszybciej goją się drobne zadrapania lub niezakażone rany cięte, np. powstające w wyniku przecięcia nożem kuchennym. Proces gojenia ran kłutych oraz szarpanych jest znacznie dłuższy. Rany powstałe w następstwie oparzeń lub obtarć goją się bardzo długo, sączą i często pozostawiają po sobie blizny [1-5].
Czynniki wpływające na gojenie ran
Szereg czynników może wpływać na proces gojenia. Niektóre czynniki działają pozytywnie inne z kolei negatywnie. Najbardziej ogólnie dzielimy je na czynniki miejscowe i ogólnoustrojowe. Z punktu widzenia medycznego większe znaczenie mają czynniki opóźniające proces gojenia ran [1-3,5-6].
Do czynników miejscowych hamujących proces gojenia rany zaliczamy: zakażenie rany, obecność w ranie tkanki martwiczej, wysuszenie rany, nadmierny wysięk w ranie, niedostateczne ukrwienie obszaru rany, umiejscowienie rany (najwolniej goją się rany na kończynach dolnych), urazy mechaniczne rany (np. przez nieodpowiednie antyseptyki).
Do czynników ogólnoustrojowych hamujących proces gojenia rany zaliczamy: niedostateczne ukrwienie (niewydolność żylna), niedokrwienie, niedożywienie, zakażenia ogólnoustrojowe, niedokrwistość, niedobory witamin i wapnia, współwystępujące choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca, choroba nowotworowa, niewydolność nerek, choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz przyjmowanie niektórych leków (np. glikokortykosteroidy, innych leków immunosupresyjnych) [1-3,5-6].
Jak przyspieszyć gojenie – jak sobie poradzić
Pierwszym czynnikiem, który ma istotne znaczenie dla procesu gojenia jest prawidłowe oczyszczenie rany. Po powstaniu rany czy skaleczenia należy przemyć miejsce urazu pod bieżącą zimną wodą lub przy użyciu soli fizjologicznej. Nie zaleca się przemywania ran środkami zawierającymi alkohol oraz jodynę, gdyż ich dodatek może działać drażniąco i powodować powiększenie się rany. Ponadto może to wysuszyć powierzchnię rany, co opóźnia proces gojenia. Bardzo ważne dla przyspieszenia procesu gojenia jest odpowiednie nawilżanie rany. Wilgotne środowisko opóźnia tworzenie się na powierzchni rany strupa i przyspiesza powstawanie nowego naskórka.
W przypadku powstania zranienia jesteśmy narażeni na przenikanie do rany licznych bakterii, które pokrywają powierzchnię naszej skóry (fizjologiczna flora bakteryjna) oraz na bakterie ze środowiska zewnętrznego. Tak więc na powierzchnię uszkodzonej skóry warto nakładać także preparaty mające właściwości przeciwbakteryjne. Powierzchnię rany należy pokryć opatrunkiem, w przypadku małych ran wystarczy plaster.
Najczęstszym błędem dotyczącym pielęgnacji skóry i utrudniającym gojenie się ran należy zbyt częsta zmiana opatrunku. W przypadku ran przewlekłych opatrunki powinno się zmieniać co 7 dni, a w przypadku dużego wysięku co 2-3 dni. Częsta zmiana opatrunków działa drażniąco na nowe, delikatne tkanki i niszczy procesy naprawcze [1-6].
Plaster w żelu
Doskonałym i bardzo nowoczesnym rozwiązaniem do zaopatrywania ran są plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skóry. Pozwalają one także skrócić czas gojenia rany. Najbardziej nowoczesne produkty tego typu mają postać żelu, który po nałożeniu na miejsce zranienia zasycha i tworzy przezroczystą powłokę, czyli „plasterek”. Plastry te zmniejszą ból (rana pod wpływem ruchu ręki czy stopy nie otwiera się ponownie), są odporne na wodę (nie zmywa się przy codziennym funkcjonowaniu) oraz elastyczne (nie brudzi się i nie odkleja się jak klasyczny plaster). Rana pod tym plastrem jest skutecznie chroniona przed czynnikami zewnętrznymi, nie rozchodzi się co stwarza lepsze warunki do gojenia, niż przy stosowaniu tradycyjnych plastrów.
Powiązane artykuły
Bibliografia:
- Jan Fibak: Chirurgia. Warszawa: PZWL, 2010.
- Wojciech Noszczyk. Chirurgia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007.
- W.H.C. Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Braun-Falco Dermatologia. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2011.
- Guidelines for the best care of chronic wounds, 2006, Wound Rep Reg 14:645-711.
- Eming SA, Smola H, Krieg T. 2002. Treatment of chronic wounds: state of the art and future concepts. Cell Tissues Organs172: 105-117.
- Eming SA, Krieg T, Davidson JM. 2007. Inflammation in wound repair: molecular and cellular mechanisms. J Invest Dermatol 127: 514-525.
Spis treści




