Autor: Joanna Woźniak
Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Katarzyna Kulig
Bezpieczne opalanie - jakie są zasady?
Przedstawione poniżej treści nie mają charakteru promocyjnego. Ich wyłącznym celem jest edukacja i podniesienie poziomu wiedzy odbiorcy na temat zdrowia. Należy jednak pamiętać, że żadna z informacji nie może zastąpić porady lekarskiej lub konsultacji z farmaceutą.

Czy opalanie jest bezpieczne?
Czy można mówić o bezpiecznym opalaniu? Ekspozycja skóry na słońce, bez odpowiedniego przygotowania jest szkodliwa dla zdrowia. Promieniowanie słoneczne może nie tylko poparzyć skórę, ale także doprowadzić do powstania niebezpiecznych zmian skórnych. Niewłaściwe opalanie skutkuje ponadto przyspieszeniem procesów starzenia skóry.
Wszystkie negatywne skutki kąpieli słonecznych mają związek z emitowanym przez słońce promieniowaniem ultrafioletowym. Warto wiedzieć, że promieniowanie UV dzieli się na trzy pasma: UVA, UVB i UVC. Za najbardziej szkodliwe uchodzi promieniowanie UVB, które wprawdzie stanowi jedynie 5 proc. promieniowania ultrafioletowego, ale właśnie to pasmo jest odpowiedzialne za oparzenia skóry i niebezpieczne zmiany. Z kolei pasmo UVA, stanowiące 95 proc. promieniowania UV, przyczynia się przede wszystkim do przedwczesnego starzenia skóry. Natomiast pasmo UVC nie stanowi zagrożenia dla człowieka ponieważ nie dociera do Ziemi.
Żeby uchronić się przed negatywnym wpływem promieniowania UV, nie trzeba całkowicie rezygnować z kąpieli słonecznych, ale należy zapoznać się z zasadami bezpiecznego opalania.
Jak bezpiecznie się opalać?
Jak bezpiecznie się opalać – to pytanie zadaje sobie wiele osób, wybierających się na wakacyjny wypoczynek. Żeby nie narażać skóry na szkodliwe promieniowanie UV, należy przede wszystkim stosować kosmetyki do opalania, które zapewniają ochronę przeciwsłoneczną. To jednak nie wszystko. Kosmetyki z filtrami UV nie zapewnią bezpieczeństwa, jeśli promieniowanie słoneczne nie będzie odpowiednio dawkowane.
Zasady bezpiecznego opalania ściśle określają, w jakich godzinach powinno się zażywać kąpieli słonecznych. Skóry nie należy wystawiać na słońce między godziną 11 a 15, czyli wtedy, kiedy promieniowanie jest najsilniejsze. Kosmetyk z filtrem UV należy nałożyć w ilości ok. 30 ml (dawka dla osoby dorosłej) na całe ciało ok. 20 min przed wyjściem na zewnętrz. Aplikację kremów powinno się powtarzać co 2 godziny lub po każdej kąpieli w wodzie czy wytarciu się ręcznikiem.
Ponadto, w czasie ekspozycji ciała na słońce, należy pamiętać o nakryciu głowy oraz stosowaniu okularów przeciwsłonecznych z odpowiednimi filtrami UV, żeby dodatkowo ograniczyć przenikanie promieni słonecznych i chronić wzrok.
Kosmetyki z filtrem do (bezpiecznego) opalania / Kosmetyki z filtrem
Kosmetyki do opalania należy stosować umiejętnie. Co to oznacza? Ochronę przeciwsłoneczną należy dostosować do karnacji. Zasada jest prosta – im jaśniejsza karnacja, tym krem do opalania powinien mieć wyższy filtr. Kosmetyki oznaczone są skrótem SPF, od Sun Protection Factor, co można przetłumaczyć jako wskaźnik ochrony przed promieniowaniem słonecznym. Kremy zazwyczaj mają wskaźniki od 6+ do 50+. Najwyższy, czyli 50 plus, gwarantuje najlepszą ochronę – zatrzymuje nawet 98 proc. promieniowania ultrafioletowego. Z takiej ochrony powinny korzystać osoby o bardzo jasnej lub jasnej skórze. Również kremy do opalania dla dzieci powinny gwarantować maksymalną ochronę przeciwsłoneczną.
W przypadku ciemniejszej karnacji można używać kremów SPF 25 lub 30. Nie oznacza to jednak, że osoby o bardzo ciemnej karnacji mogą zrezygnować z ochrony przeciwsłonecznej. Bez względu na kolor skóry należy stosować kosmetyki z filtrami UV. Do ciemnej karnacji przeznaczone są kosmetyki oznaczone SPF 15, 20.
Mimo stosowania kosmetyków do opalania, nie zawsze udaje się uniknąć oparzenia słonecznego. Jeśli po kąpieli słonecznej na skórze pojawią się zaczerwienienie, świąd i pieczenie, warto wtedy sięgnąć po odpowiednie preparaty łagodzące i przyspieszające gojenie. Za skuteczne uchodzą żele hydrokoloidowe, które natychmiast przynoszą skórze ochłodzenie, a także niwelują ból oraz świąd. Ponadto przyspieszają gojenie ponieważ regulują poziom wilgotności skóry.
Bezpieczne opalanie w solarium
Opalanie w solarium wywiera podobny wpływ na skórę co ekspozycja na słońce. Lampy, zamontowane w łóżkach lub kabinach solaryjnych, emitują promieniowanie UV, dokładnie to samo, co promienie słoneczne. Oznacza to, że częste korzystanie z solarium przyczynia się przede wszystkim do przedwczesnego starzenia skóry, ale także do powstawania niebezpiecznych zmian skórnych. Aby opalanie w solarium było bezpieczne, również należy stosować kosmetyki z filtrami UV.
Warto wiedzieć, że istnieje możliwość opalania bez szkodliwego promieniowania UV. Mowa o opalaniu natryskowym, które polega na opryskiwaniu ciała specjalną mgiełką, której składniki wchodzą w reakcję z aminokwasami, znajdującymi się w naskórku, co przyczynia się do brązowienia skóry. Co istotne, wspomniana mgiełka nie przenika do głębszych warstw naskórka, dlatego ten rodzaj opalania można uznać za całkowicie bezpieczny. Jedyny minus to krótki czas utrzymywania się opalenizny. Po opalaniu natryskowym złoto-brązową opalenizną można cieszyć się przez około tydzień.
Powiązane artykuły
Bibliografia:
- Ebisz M., Brokowska M., Szkodliwe oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego na skórę człowieka, Hygeia Public Health 2015, 50(3):467-473.
- https://www.ptfarm.pl/pub/File/FP/5_2009/10%20%20ochrona%20skory.pdf [dostęp 30.05.2022 r.]
- https://repozytorium.ka.edu.pl/bitstream/handle/11315/733/Gliwa_Gozdzialska_Jaskiewicz_Wplyw_promieniowania_UV_na_skore_2013.pdf;jsessionid=C423E5D0CBCFEFDC477C72FCC0B74A27?sequence=1 [dostęp 30.05.2022 r.]
Spis treści




