Metody leczenia ran

Postepowanie z ranami

W pierwszej kolejności należy obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. Szczególnie należy ocenić ranę pod kątem jej typu, głębokości, nasilenia krwawienia, stopnia jej zabrudzenia oraz obecności ciał obcych. W przypadku gdy rana nie wymaga konsultacji lekarskiej pierwszym działaniem powinno być oczyszczenie powierzchni rany. W tym celu zaleca się płukanie jej powierzchni wodą lub solą fizjologiczną, a następnie powierzchnię rany należy zdezynfekować za pomocą preparatu bakteriobójczego. Kolejny etap w postępowaniu z raną to nałożenie opatrunku. W zależności od stanu rany opatruje się ją metodą suchą lub wilgotną. Opatrunki tradycyjne, jak kompresy z materiałów naturalnych takich jak bawełna, włóknina celulozowa używane są najczęściej w metodzie suchej jako środki w pierwszej pomocy oraz jako opatrunki pooperacyjne. Z kolei podczas leczenia ran metodą wilgotną używa się niejednokrotnie opatrunków złożonych z wielu różniących się funkcją, przepuszczających powietrze i parę wodną warstw oraz opatrunków półprzepuszczalnych. Zarówno w metodzie suchej, jak i wilgotnej stosuje się opatrunki tradycyjne, jak i nowoczesne [1-3].

Leczenie ran metodą tradycyjną/suchą

Opatrunki tradycyjne, czyli suche wykorzystywane są obecnie w następujących wskazaniach:

• opatrywanie ran w ramach pierwszej pomocy,
• opatrywanie ran zamkniętych szwem, w celu wchłaniania krwawień sączących się oraz ochrony przed wtórnymi zakażeniami i podrażnieniami mechanicznymi,
• tymczasowe opatrywanie ran oparzeniowych oraz leczenie ubytków tkanek miękkich przy użyciu skóry zastępczej z materiałów syntetycznych.

Podczas leczenia ran metodą suchą, oprócz klasycznych kompresów wymienionych powyżej, stosuje się łączone kompresy chłonne. Ich podstawową zaletę stanowi fakt, że ich poszczególne warstwy wykonane są z różnych materiałów, dzięki czemu opatrunki te cechują się dobrą chłonnością. Wysięk jest nie tylko rozprowadzany powierzchniowo, lecz także odsysany z rany i utrzymywany w głębi struktury chłonnej. Kompresy przepuszczają powietrze i parę wodną, są miękkie i można je fałdować, dzięki czemu skutecznie chronią ranę przed urazami mechanicznymi. Nowoczesne opatrunki suche mogą posiadać również warstwy z zawartością substancji antybakteryjnych unieczynniającej bakterie w odessanej z rany wydzielinie. W razie powtórnego kontaktu rany z wydzieliną zapobiega to wtórnemu jej zakażeniu [1-3].

Leczenie ran przy pomocy opatrunków specjalistycznych/metodą wilgotną

Przy wszystkich ranach, w których konieczna jest budowa tkanek wypełniających ubytek, stosuje się obecnie leczenie ran za pomocą opatrunków specjalistycznych. Leczenie takie pozytywnie wpływa na wszystkie fazy gojenia. Ponadto pacjenci często mówią o pozytywnym zjawisku - uśmierzaniu bólu dzięki leczeniu ran metodą wilgotną. Nowoczesne opatrunki wilgotne zwykle nie przyklejają się do rany, dlatego można je zmieniać w sposób bezbolesny, nie powodując przy tym urazów i odrywania się nowych komórek [1-3].

Kiedy wskazana jest konsultacja lekarska

W przypadku ran rozległych powinno się jak najszybciej zahamować krwawienie oraz szybko wezwać pomoc. Jeżeli osoba poszkodowana utraci ponad 10% krążącej krwi może wystąpić spadek ciśnienia krwi, duszność, ogólne osłabienie, senność, bladość i zwiększona wilgotność skóry. Gdy krwotok nie zostanie w porę zatamowany, może dojść także do utraty przytomności. Dlatego w przypadku krwotoku należy szybko założyć na ranę opatrunek uciskający miejsce zranienia. Przy bardzo nasilonym krwotoku należy założyć opaskę uciskową powyżej rany i natychmiast przewieźć chorego do szpitala. Podczas transportu zranione kończyny powinny być uniesione, ułożone wysoko.

Jeżeli rana jest zanieczyszczona żwirem lub piaskiem należy sprawdzić kiedy poszkodowany był szczepiony na tężec. Jeżeli miało to miejsce ponad 10 lat temu konieczna jest wizyta u lekarza w celu szczepienia i podania anatoksyny przeciwtężcowej.

Z uwagi na ryzyko wścieklizny każda rana kąsana powinna być skonsultowana z lekarzem. W przypadku ran zatrutych powstałych przez ukąszenie żmii konieczne jest szybkie wstrzyknięcie surowicy przeciwko jadowi żmii. Rany szarpane powinno się pozostawić w takim stanie w jakim została przez nas zastana. Nie wolno usuwać widocznych ciał obcych z rany szarpanej, ponieważ często pełnią one rolę tamponu i zapobiegają krwotokowi [1-3].